Εκκλησία Αγίου Θεοδώρου (κεντρική εκκλησία)

Σαν πάρεις το δρόμο για το παραλιακό γραφικό χωριό της επαρχίας Λάρνακας, τον Άγιο Θεόδωρο, που βρίσκεται κτισμένο στις όχθες του ποταμού πεντάσχοινου και φθάσεις στο κέντρο του χωριού, δεν έχεις παρά ν’ αντικρίσεις μπροστά σου,  την κεντρική εκκλησία του χωριού, που είναι αφιερωμένη στον Άγιο Θεόδωρο. Ένα οικοδόμημα Βασιλικού Ρυθμού μετά τρούλου κτισμένο, μα όχι πάρα πολύ παλαιό. Οι εργασίες ανοικοδόμησης άρχισαν το 1957 και ολοκληρώθηκαν το 1969. Τα χρόνια ήταν δύσκολα τότε και οικονομικά ακόμα δυσκολότερα. Εκεί ακριβώς, στην ίδια τοποθεσία, βρισκόταν παλαιότερη εκκλησία του 17ου με 18ου αιώνα. Ήταν Γοτθικού Ρυθμού κτισμένη. Θεωρήθηκε όμως ετοιμόρροπη και κακώς βέβαια δεν την κράτησαν και την κατεδάφισαν. Για να συμβάλουν οικονομικά στην ανοικοδόμηση της νεότερης εκκλησίας, το παλαιό τέμπλο μαζί με τις εικόνες των αγίων Ιωάννη Θεολόγου και Ιωάννη Προδρόμου, τα πούλησαν στη Μονή Σταυροβουνίου. Οι εικόνες  αυτές χρονολογούνταν από το 1851-52.

Η νεότερη εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου, εξωτερικά είναι πετρόκτιστη και ασπρισμένη. Ο περίβολος του ναού είναι μεγάλος, άνετος και το δάπεδο πλακοστρωμένο.  Το καμπαναριό βρίσκεται στα δυτικά του ναού, εφάπτεται του οικοδομήματος, είναι κτιστό, ψηλό, καμαρωτό και με ηλεκτρονική  καμπάνα στο εσωτερικό του.

Στο εσωτερικό του ναού άρχισαν πρόσφατα να τοιχογραφούν, με στόχο να τοιχογραφήσουν ολόκληρο τον ναό. Στο ιερό, υπάρχει η παράσταση με την Παναγία Πλατυτέρα, πιο πέρα είναι η Καιωμένη Βάτος, και συνεχίζουν άλλοι άγιοι στη σειρά. Τα έξοδα είναι από δωρεές που έρχονται από κατοίκους της κοινότητας.
Το τέμπλο του ναού είναι φτιαγμένο από ξύλο καρυδιάς και σκάλισμα μοναδικό στο είδος του. Είναι πρόσφατο (1980) κατασκευασμένο. Διαθέτει τρεις πύλες. Την ωραία  πύλη και τα βημόθυρα. Την βόρεια (δεξιά) πύλη και την νότια (αριστερή) πύλη. Οι άγιες εικόνες που το πλαισιώνουν είναι πρόσφατες, αλλά μαζί με αυτές  υπάρχουν και τρεις πολύ παλαιές, του 1851-52, της Παναγίας, του Χριστού, και του Αγίου Χαραλάμπους. Πιο πάνω από το τέμπλο υπάρχει και μια δεύτερη στενότερη ζώνη μικρογραφιών, με απεικόνιση δεκατεσσάρων Αγίων. Τα ψαλτήρια του ναού είναι ξύλινα, απλά, πρόσφατης κατασκευής, όπως και ο δεσποτικός θρόνος για τους προσκεκλημένους της εκκλησίας.

Ο γυναικωνίτης είναι αμφιθεατρικού τύπου και δίνει την άνεση στους πιστούς,  να παρακολουθήσουν με ευλάβεια από ψηλά την λειτουργία.

Του Αγίου Θεοδώρου Τύρωνος (νεοσύλλεκτος), η κοινότητα Αγίου Θεοδώρου, γιορτάζει πανηγυρικά στις 17 Φεβρουαρίου. Κάθε χρόνο η μέρα του Αγίου Θεοδώρου, τιμάται με την παρουσία του Μητροπολίτη Κιτίου, όπου γίνεται και η λιτάνευση της άγιας εικόνας του.

Ξωκλήσι Αγίων Αναργύρων

Σαν πάρουμε τον δρόμο για τον Πεντάσχοινο, περίπου 2 χιλιόμετρα νότια του χωριού, θα δούμε μπροστά μας το μικρό ξωκλησάκι, που είναι αφιερωμένο στους Αγίους Αναργύρους.
Ανάγεται από το 1919. Είναι μονόχωρος, καμαροσκέπαστος, μικρούλης ναός και με άνεση να φιλοξενήσει μέχρι και τριάντα πιστούς.

Εξωτερικά είναι πετρόκτιστος και ασπρισμένος. Δεν διαθέτει καμπαναριό, μα είναι όμορφος και συμμαζεμένος. Το τέμπλο του είναι ξύλινο,  απλό και οι εικόνες του λιγοστές. Το εκκλησάκι λειτουργεί μια φορά τον χρόνο. Την 1η Νοεμβρίου, με διακόσιους γιορτάρηδες, τιμάται η μέρα των μεγάλων θαυματουργών για την περιοχή, Αγίων Αναργύρων.

Το εκκλησάκι αναπαλαιώνεται, με δαπάνες της Εκκλησιαστικής Επιτροπής.

Ξωκλήσι Παναγίας Ασταθκιών

Περίπου 2 χιλιόμετρα στ’ ανατολικά, έξω από το χωριό, πάνω σε ύψωμα, βρίσκεται κτισμένο το ξωκλησάκι, που είναι αφιερωμένο στην Παναγία Ασταθκιών.

Σύμφωνα με μια εκδοχή, το όνομά της το πήρε από την εύφορη σε στάχυα περιοχή, που βρίσκεται το ξωκλήσι κτισμένο. Μια άλλη εκδοχή αναφέρει, ότι η περιοχή είχε διαμοιραστεί στους κατοίκους σε στάδια (μετρική επιφάνεια) και ονομάστηκε Παναγία Σταδίων και με την παράφραση, μετά από χρόνια ονομάσθηκε «Σταδκιών» και «Ασταδκιών»
. 

Είναι Ρυθμού Γοτθικού κτισμένο και ανάγεται του 16ου αιώνα. Εξωτερικά είναι από πέτρα.
Εσωτερικά ο ναός είναι ολόκληρος τοιχογραφημένος. Με το πέρασμα των χρόνων όμως, οι τοιχογραφίες άρχισαν να αλλοιώνονται. Το εικονοστάσι είναι ξύλινο, απλό, πρόσφατης κατασκευής και πλαισιώνεται από τέσσερις, πρόσφατης κατασκευής, άγιες εικόνες. Το μοναδικό ψαλτήρι που υπάρχει, είναι ξύλινο και χρονολογείται. Καμπαναριό δεν υπάρχει. Το ξωκλησάκι λειτουργείται μια φορά τον χρόνο, την Πέμπτη της διακαινησίμου.

Ξωκλήσι Αγίων Τριών Παίδων & Προφήτη Δανιήλ

Ένα άλλο τέτοιο εκκλησάκι αφιερωμένο των  Αγίων Τριών Παίδων & Προφήτη Δανιήλ, βρισκόταν στο κατεχόμενο χωριό Σύγκραση της επαρχίας Αμμοχώστου. Μετά τον εκτοπισμό των κατοίκων από το χωριό τους, επιθυμία ήταν το αφιερωμένο αυτό εκκλησάκι των Αγίων Τριών Παίδων & Προφήτη Δανιήλ, να επανοικοδομηθεί. Αφού βρήκαν τον χώρο, μέσα στο 2004 το ανοικοδόμησαν, στο χωριό του  Αγίου Θεοδώρου. Νοτίως και έξω από το χωριό στην ίδια ευθεία που βρίσκεται και το ξωκλήσι των Αγίων Αναργύρων, έκτισαν και το ξωκλήσι αυτό.

Είναι τετράγωνου τύπου κατασκευασμένο και με κεραμίδι η στέγη. Τοιχογραφίες δεν υπάρχουν και το τέμπλο του ναού είναι ξύλινο, απλό, με τέσσερις άγιες εικόνες να το πλαισιώνουν. Η αφιερωμένη εικόνα των  Αγίων Τριών Παίδων & Προφήτη Δανιήλ, γιορτάζεται στις 17 Δεκεμβρίου. Ο ναός εγκαινιάστηκε την Κυριακή 5 Ιουνίου του 2005.

Ξωκλήσι Αγίου Αθανασίου (ερείπιο)

Στα νότια του χωριού και λίγο έξω, σαν παίρνεις το δρόμο προ τη θάλασσα, έκτισαν κατά τον 17ον αιώνα περίπου το ξωκλήσι του Αγίου Αθανασίου.  Σύμφωνα με την παράδοση ήταν βυζαντινού ρυθμού κτισμένο. Εξωτερικά ήταν πετρόκτιστο και μάλιστα απ’ ότι φαίνεται, υπήρχαν και τοιχογραφίες στο εσωτερικό του ναού. Σήμερα όμως παραμένει ένα εγκαταλειμμένο  ερείπιο.

Το Τμήμα αρχαιοτήτων, σε κάποιες ανασκαφές που έκανε το 2004, βρήκε εκεί τον τάφο του αγίου. Στο τάφο όμως μέσα, βρήκαν αντί τα κόκαλα του αγίου βρήκαν κόκαλα ζώων. Αυτό συνεπάγεται πως κάποτε αυτοί που είχαν βρει τα κόκαλα του αγίου τα πήραν και έβαλαν κόκαλα ζώων.

Κάτω στο πάτωμα της εκκλησίας ,υπάρχουν δύο τύμβοι, καλυμμένοι με γύψινες πλάκες. Μέσα στα ερείπια ένα κιονόκρανο πεσμένο, φέρει επιγραφή από τέσσερις γραμμές. Η λαϊκή παράδοση αναφέρει ότι στο δάπεδο της εκκλησίας υπήρχαν δύο οπές, που οδηγούσαν σε υπόγειο σήραγγα, που έφτανε μέχρι τη θάλασσα και χρησίμευε για διαφυγή σε καιρό κινδύνου.

Δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία, αν ο Άγιος Αθανάσιος ήταν ιεράρχης, μάρτυς ή όσιος. Πιθανότερα πρέπει να ήταν τοπικός ασκητής. Ο Άγιος Αθανάσιος αφού κατάλαβε, ότι ο κόσμος αυτός είναι μάταιος και παροδικός και οι ηδονές ,απατηλές και πρόσκαιρες, εγκατέλειψε πάντα τα γήινα και ασκήτευσε στην περιοχή κοντά στο ποταμό Πεντάσχοινο και έφτασε σε μέτρα απαθείας. Η πίστη του προς τον Χριστό, τον έκαμε θεοφόρο και προικίστηκε από το Θείο Πνεύμα, με το χάρισμα να θεραπεύει ασθένειες. Οι θαυματουργίες του Αγίου συνεχίστηκαν και μετά την κοίμησή του και για το λόγο αυτό οι πιστοί ανήγειραν ναό στο όνομά του.

Τον Άγιο Αθανάσιο, η κοινότητα Αγίου Θεοδώρου, γιορτάζει στην κεντρική εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου, στις 10 Ιουλίου όπου γίνεται και η λιτάνευση της Άγιας εικόνας του Αγίου Αθανασίου.

Ξωκλήσι Αγίου Νικολάου (ερείπιο)

Το ξωκλήσι αυτό βρισκόταν στα δυτικά του χωριού και αρκετά έξω, προς το χωριό Μαρώνι. Βρισκόταν σε μια κοιλάδα και περιτριγυρισμένο από βουνά. Σήμερα δεν υπάρχει τίποτα (παλιοχαλάσματα) στη τοποθεσία αυτή.  Η κοινότητα όμως, τιμά τον Άγιο Νικόλαο στην κεντρική εκκλησία του Αγίου Θεοδώρου, στις 6 Δεκεμβρίου.